| POLACY NA SYBERII |
|
Wystawa ma na celu przybliżenie historii zsyłek Polaków na „nieludzką ziemię”. Pierwsze wywózki miały miejsce podczas konfederacji radomskiej. Kolejne fale zesłań znaczyły zrywy wolnościowe: konfederacja barska, insurekcja kościuszkowska, powstanie listopadowe i styczniowe, rewolucyjne ruchy w latach 1905 – 1906. Ich ofiarami byli uczestnicy walk zbrojnych lub działań konspiracyjnych. Carskie metody zostały udoskonalone przez władze komunistyczne. W latach 1936 – 1937 wywieziono do Kazachstanu prawie ćwierć miliona Polaków z przedrozbiorowych Kresów Wschodnich Rzeczpospolitej. Po agresji sowieckiej 17 września 1939 r. na ogromną skalę rozpoczęła się eksterminacja ludności polskiej. Nastąpiły masowe deportacje całych rodzin. 10 lutego, 13 kwietnia, w czerwcu i lipcu 1940 r. oraz w maju i czerwcu 1941 roku wywieziono – według danych polskich władz emigracyjnych – około miliona osób cywilnych; dokumenty rosyjskie mówią o 320 tys. Po podpisaniu umowy Sikorski – Majski dziesiątki tysięcy ludzi gromadziły się w miejscach formowania armii gen. Władysława Andersa. Powstawały polskie szkoły, sierocińce, domy starców i inwalidów. W czasie „paszportyzacji” NKWD odbierało dokumenty potwierdzające polskie obywatelstwo, a następnie zmuszało ludzi do przyjmowania dokumentów sowieckich. Po powstaniu Związku Patriotów Polskich otwarła się furtka dla deklarujących polskość. Ogłoszono nabór do Wojska Polskiego. Rodziny otrzymały status rodzin wojskowych i dokumenty, które w przyszłości miały umożliwić im powrót do Polski. Kiedy Armia Czerwona wkroczyła na tereny Rzeczpospolitej, zsyłki do łagrów objęły żołnierzy AK i ludność cywilną z Kresów. W ramach akcji repatriacyjnej lat 1945-1946 i 1955-1959 do Polski powróciły setki tysięcy osób. Losy Polaków na Syberii to temat rozległy, wielowątkowy i różnorodny. Ma on swą długą historię. Ofiarami zsyłek byli głównie mężczyźni, uczestnicy walk zbrojnych lub działań konspiracyjnych. Rządy komunistyczne na Kremlu udoskonaliły metody walki z politycznymi przeciwnikami. Wywożono wtedy na Sybir tysięczne rzesze ludności cywilnej - kobiety, starców i dzieci. Zgromadzone na wystawie fotografie przybliżają tragiczne wydarzenia tamtych lat. Trzeba nam więcej wiedzieć o Polsce jej losach, jej historii i dniach, które są efektem tamtych zdarzeń. W ten sposób oddajemy hołd tym, którzy za nią oddali niewinnie życie. Na ekspozycje „POLACY NA SYBERII” składają się liczne plansze z fotografiami, dokumentami, zapiskami obrazującymi dramatyczną historię wywózek naszych rodaków na Wschód. Wystawa czynna jest do końca października w godzinach pracy Biblioteki.
      |
Miejsko – Gminna Biblioteka Publiczna w Żabnie przy współpracy z Biurem Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie zaprasza na wystawę
